1. Thế nào là gỗ trắc :

   Gỗ trắc có danh pháp khoa học là Dalbergia cochinchinensis, là loài thực vật thuộc họ Đậu được Pierre mô tả khoa học lần đầu tiên năm 1898.  Trong danh pháp hai phần thì tính từ cochinchinensis là chỉ xuất xứ Nam Kỳ của xứ Đông Dương thuộc Pháp cũ. 

Gỗ trắc có đặc điểm:

-  Bền: Trắc thuộc cây gỗ lớn, gỗ rất cứng, rất nặng, rất dai không bị cong vênh, chịu mưa nắng rất tốt. bàn ghế giường tủ đóng bằng gỗ trắc có thể tồn tại hàng trăm năm

- Đẹp: Toom gỗ (thớ gỗ) rất mịn, vân chìm nổi lên như đám mây, gỗ có mùi chua nhưng không hăng, trong gỗ có tinh dầu khi quang giất ráp hoặc lau chùi thì tinh dầu nổi lên rất bóng, khi  đốt lên có mùi thơm dịu và tàn màu trắng ngà như tàn thuốc lá 555.

- Lành: Gỗ trắc rất lành, không ảnh hưởng đến sức khỏe người dùng.

 - Quý : Gỗ trắc là loại gỗ quý, có giá trị cao và ngày càng khan hiếm.

Bàn trà gỗ trắc đỏ - Bấm vào đây để xem chi tiết sản phẩm

Vì đặc tính rất cứng và rất bền lại chịu được mưa nắng, cho nên trước đây,  gỗ trắc được dùng để làm cột mốc biên giới, dùng để làm nhà sàn, để làm cọc tiêu (cọc để cho cây tiêu leo bám)... gỗ trắc được những gia đình khá giả dùng để đóng bàn ghế , giường, tủ, sập chân quỳ ... Những năm gần đây, gỗ trắc được các thương gia Trung Quốc săn lùng,  tìm mua với rất giá cao tính theo kg. Gỗ có khổ càng lớn thì giá càng cao, gỗ càng cũ thì lại càng có giá trị. Cây cột nhà cũ đường kính 25 cm nặng 2 tạ cũng có giá  hơn trăm triệu đồng, có chiếc sập gỗ trắc giá 1 tỷ đồng ... Vì vậy, việc mua sắm đồ gỗ trắc không chỉ  để dùng mà còn là một tài sản tích trữ trong mỗi gia đình.

2. Phân loại gỗ Trắc :

2.1 Theo danh mục của Nhà Nước về gỗ nhóm 1: thì gỗ trắc có 4 loài (xếp thứ tự từ 37 - 40 trong danh mục)  như sau :

....

37 - Trắc Nam Bộ : tên khoa học là Dalbergia cochinchinensis Pierre .

38 - Trắc đen : tên khoa học là  Dalbergia nigra Allen

39 - Trắc Căm-bốt : tên khoa học là Dalbergia cambodiana Pierre

40- Trắc vàng : tên khoa học là Dalbergia fusca Pierre

...

2.2 Các loại gỗ trắc thực tế trên thị trường hiện nay: Trắc đen, trắc đỏ, trắc dây, trắc Nam Phi ...

- Trắc đen (trắc ta): là loại gỗ trắc có màu đen, hiện đang được giới chơi đồ Việt Nam ưa chuộng nhất và có giá trị hơn cả trắc đỏ. Gỗ trắc đen có từ tỉnh Quảng Bình trở vào  được gọi là trắc ta. Thực tế gỗ trắc đen cũng có ở khu rừng lân cận là Lào và Campuchia. 

- Trắc đỏ: là loại gỗ trắc có màu đỏ được giới chơi đồ Trung Quốc rất ưa chuộng (gọi là Hồng Mộc). Gỗ trắc đỏ để lâu cũng xuống màu đen nhưng không đen bằng trắc đen. Gỗ trắc đỏ hiện nay chủ yếu được khai thác bên Lào và Campuchia.

- Trắc vàng: là loại gỗ trắc có màu vàng tuy không đắt bằng trắc đen và trắc đỏ nhưng cũng thuộc loại rất quý hiếm. Gỗ trắc vàng để lâu xuống màu sẫm rất đẹp. Ở Việt Nam, cây gỗ trắc vàng mọc rải rác trong các khu rừng Quảng Nam (Hiên, Giằng, Phước Sơn), Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên-Huế trở vào Nam, nhiều nhất ở Kon Tum (Đắc Tô, Sa Thầy). Ngoài ra trắc vàng cũng có ở Lào, Campuchia.

-  Gỗ trắc dây còn có tên gọi khác là gỗ trắc gai, tên khoa học là (Dalbergia tonkinensis). Trắc dây là một loại cây bụi lớn, dạng thân leo có chiều dài từ 11m  đến 15m, lá của trắc dây có hình mọc cách lông chim có màu hơi đỏ mặt trên và xám mặt dưới. Hoa có màu trắng hoặc ngả vàng và mỗi quả chỉ có 1 hạt, hạt hình thoi dẹp có kích thước 1,2 cm.

    Hơn chục năm trở lại đây,  khi gỗ trắc được lên ngôi . Vùng Tây nguyên có một loài gỗ với hình thức vân hoa màu sắc tương tự trắc đã được người dân nơi đây biết đến với cái tên là Trắc Dây . Trắc dây không thuộc họ thân thảo có tay phụ leo như mướp, bầu,bí . Trắc Dây sống tựa vào thân cây to khác để phát triển tương tự như cây nhót hay cây hoa giấy. vì họ nhà thân leo sống dựa vào thân khác nên trắc dây phát triển chậm . Những gốc cây trong rừng già sống vài trăm năm thì đường kính tối đa cũng chỉ vào khoảng 30 cm rồi dừng lại. Vì kích thước hạn chế nên trắc dây có giá không thể cao bằng trắc đỏ, trắc đen hay trắc vàng, nhưng xloaij gỗ khổ rộng có thể đóng được những món đồ có giá trị như mặt sập, mặt bàn ghế...

-  Gỗ trắc Nam Phi (hay còn gọi là trắc Ngố): là loại gỗ trắc nhập khẩu từ các khu rừng của Châu Phi. Trắc Nam Phi không có mùi thơm (không có tinh dầu) nhưng cũng rất cứng, rất nặng và có vân rất đẹp. Tuy nhiên vì toom gỗ rất ro, hay bị nứt nẻ, và cũng mới nhập vào thị trường Việt Nam  nên có giá thấp, chỉ bằng 10-15 % giá gỗ trắc thông dụng trên thị trường.

3. Cách nhận biết gỗ trắc :

  Để nhận biết gỗ trắc, trong dân gian  người ta dùng các phương pháp cơ bản như sau :

(i) Nhìn (dùng đèn pin rọi và  quan sát bằng mắt thường) :

  + Sắc gỗ màu: đen,  vàng hoặc đỏ ; gỗ để lâu xuống màu đen, màu đỏ sẫm,  dùng dao hoặc giấy ráp đánh nhẹ có thể thấy màu đỏ sẫm, vân chìm

  + Vân gỗ chìm, những gỗ gốc vân xoắn xít nổi lên từng lớp từng lớp rất đẹp,

  + Toom (thớ gỗ): rất mịn , nhỏ, thi thoảng có toom màu đen.

Thực tế gỗ trắc đen, trắc đỏ để lâu ngày xuống màu rất dễ nhầm với gỗ cẩm lai. Để phân biệt, người ta soi đèn pin, gỗ cẩm lai sẽ nổi lên vảy cá, gỗ trắc không có vảy.

 (ii) Ngửi  :đánh giấy ráp, hoặc dùng dao sắc cạo nhẹ sạch bụi , rồi ngửi trực tiếp vào gỗ thấy mùi thơm nhẹ.

    Gỗ trắc Nam Phi không có mùi , gỗ trắc dây mùi ngai ngái , gỗ trắc đen và trắc đỏ là thơm nhất.

     Khi đốt, gỗ trắc đen, trắc đỏ, trắc vàng có nhiều tinh dầu, sẽ nổ lốp bốp cháy sùi nhựa  khói tỏa hương thơm nhẹ, tàn màu trắng đục như thuốc lá 3 số (thuốc lá 555).

 (iii) Cân :  gỗ trắc rất nặng,  gỗ trắc nặng hơn gỗ lim.

Thông tin liên hệ Đồ Thờ Hải Mạnh